Thursday, October 11, 2007

စီမံခန္႕ခြဲၿခင္း ႏွင္႕ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ (၁)


ဒီအေၾကာင္းအရာ ေခါင္းစဥ္ေအာက္ မွာ ေရးမည္ ဆိုကတည္းက အသံုးအႏူန္းတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ၿမန္မာလို မၿပန္ယူပဲ အဂၤလိပ္လို တိုက္ရိုက္အသံုၿပဳမွ သင္႕ေတာ္လိမ္႔မယ္။ စီမံခန္႕ခြဲမႈ ႏွင္႕ အုပ္ခ်ဳပ္မႈဆိုတာ တကယ္ေတာ႕ Project Management ကို ေၿပာခ်င္တာပါ။ Project ဆိုတာ တကယ္ေတာ႕ အေဆာက္အဦးၾကီးေတြ ေဆာက္မွ၊ ေငြေၾကး အေၿမာက္အၿမား ရင္းႏွီးၿမဳတ္ႏွံမႈ နဲ႕ လူေပါင္းမ်ားစြာ ပါ၀င္ လုပ္ေဆာင္ေနမွ Project ၿဖစ္တာ မဟုတ္ပါဘူး။ ေန႕စဥ္ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ႕ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြ၊ လူေတြကို စည္းရုံးေရး ဆင္းတာေတြ၊ ရည္မွန္းခ်က္တစ္ခုကို ရေအာင္၊ ေရာက္ရွိေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္ေဆာင္ရမလဲ အစရွိတဲ႕အရာအားလုံုးကို Project Management နည္းဗ်ဳဟာေတြနဲ႕ အသံုးခ်လို႕ရပါတယ္။

ေခါင္းေဆာင္မႈ၊ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈ အေၿခခံေတြဟာ ၿမန္မာလူငယ္ ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသားေေတြမွာ အားနည္းတတ္ၾကပါတယ္။ ငယ္စဥ္က စဥ္ၿမင္႕ေတြေပၚတက္ လူအမ်ားေရွ႕တြင္ ေၿပာရဲ ဆိုရဲၿခင္း၊ စကားေၿပာစာ ေဟာစာမ်ား ေရးသားၿခင္း၊ ကိုယ္တိုင္ဖန္တီး ေရးသားၿခင္းမ်ားသည္ ဦးေဆာင္ဦးရြက္လုပ္ငန္းမ်ား အတြက္ အလြန္တရာမွ အေရးၾကီးေသာ အေၿခခံ အေလ႕အက်င္႕မ်ား ၿဖစ္ပါသည္။ လူပံုအလယ္တြင္ ၿခေသၤ႕၏ရဲရင္႕မႈ မာန္ တုန္လႈပ္မႈကင္းေသာ အသံၿဖင္႕ မွန္ရာကို ေၿပာရဲ ဆိုရဲေသာ ၿမန္မာလူငယ္မ်ားကို ေတြ႕ေနရပါသည္။ သို႕ေပမယ္႕ လူတိုင္း ၿဖစ္မလာေသးပါ။
မိမိကိုယ္ကိုယ္ ယံုၾကည္မႈ အားအင္ တည္ေဆာက္ရာ တြင္ အလြန္တရာ မွန္ကန္ေသာ နည္းလမ္းတစ္ခုရွိပါသည္။ မိမိ ကြ်မ္းက်င္ရာ ၊ စိတ္၀င္စား ၀ါသနာပါေသာ ဘာသာရပ္ အေၾကာင္းအရာ တစ္ခုကို တဘက္ကမ္းခတ္ ကြ်မ္းက်င္ေအာင္ လုပ္လုိက္ပါ။ မိမိ မသိေသာ အရာမ်ားကိို အၿခားကြ်မ္းက်င္သူမ်ားက ေၿပာေဟာလာလွ်င္ ေလးစားသမႈႏွင္႕ နားေထာင္ပါ၊ သူတပါး ကြ်မ္းက်င္မႈကို အသိအမွတ္ၿပဳ တန္ဖိုးထားပါ။ ထူးခြ်န္ေၿပာင္ေၿမာက္ေသာ လူေတာ္ေတြအမ်ားအၿပား ကို ၿမန္မာၿပည္ဒီမိုကေရစီ ၿပဳၿပင္ေၿပာင္းလဲေရးအတြက္ လိုအပ္လ်က္ ရွိေနပါသည္။ အေရအတြက္ အေၿမာက္အၿမားႏွင္႕ ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းေတြ၊ ေနာက္လိုက္ေကာင္းေတြ ေမြးထုတ္ဖို႕လည္း လိုအပ္ေနပါသည္။ မိမိတို႕ ခံယူခ်က္မ်ား ကို ေၿပာင္းလဲၾကပါ။ ၿမန္မာႏွင္႕ ကမၻာ ကြာၿခားမႈကို ၾကည္႕ပါ။ ဘာေတြ ကြာၿခားေနပါသနည္း။ ၿမန္မာေတြ ဘာေတြ ၿဖည္႕စြက္ရပါမည္နည္း။

ၿမန္မာၿပည္ စစ္အစိုးရသည္ ေၿမပံုေပၚတြင္ အရုပ္ကေလးမ်ားတင္၊ တုပ္ကေလးတစ္ေခ်ာင္းႏွင္႕ ဟိုေရႊ႕ သည္ေရႊ႕ လုပ္ကာ ၿမန္မာၿပည္ ဆႏၵၿပသူမ်ားကို ႏွိမ္ႏွင္းဖို႕ အတြက္ စစ္နည္းပရိိယာယ္ ဗ်ဳဟာမ်ား ရွိပါသည္။ ထိုကဲ႕သို႕ေသာ နည္းဗ်ဳဟာမ်ား ကို ခန္႕မွန္းတြက္ဆကာ Master Mind မ်ားက တန္ၿပန္နည္းဗ်ဳဟာမ်ားၿဖင္႕ ၿမန္မာၿပည္ စစ္အစိုးရကို တန္ၿပန္ရပါလိမ္႕မည္။ ယေန႕ ၿမန္မာၿပည္ အေၿခအေန ဒီမိုကေရစီေတာင္းဆိုမႈမ်ား ၿဖစ္လာေစရန္ ၾကိဳတင္စီစဥ္ခဲ႕ၾကပါတယ္။ ၿပည္သူမ်ားကို လံႈေဆာ္ခဲ႕ၾကပါသည္။ အံၾသစြာပင္ Information Technology၊ Blogger မ်ား၏ အခန္းက႑ သည္ အလြန္အက်ိဳးရွိစြာ ပါ၀င္ခဲ႕ၾကပါတယ္။ သို႕ရာတြင္ အေၿခအေနသည္ အဖ်ားရႈးၿဖစ္မသြားဖို႕ လိုပါသည္။ ၿမန္မာၿပည္ စစ္အစိုးရ၏ တုန္႕ၿပန္မည္႕ နည္းပရိယာယ္မ်ားသည္ အၾကမ္းဖ်င္း တြက္ဆလို႕ရပါသည္။ အိႏၵိယၿပည္လြတ္လပ္ေရးအတြက္ ဂႏၶီသည္ အႏုနည္းၿဖင္႕ ဆႏၵ ၿပရာတြင္ ၿပည္သူမ်ား အားလံုး ပါ၀င္ႏိုင္ေအာင္ စည္းရုံး လုံ႕ေဆာ္ႏိုင္ခဲ႕ပါသည္။ အက်ဥ္းေထာင္မ်ားကို ၿပည္႕လ်ွံေအာင္လုပ္ကာ ၿဗိတိသွ်အစိုးရ၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၱရားကို ဖ်က္ဆီးခဲ႕ပါသည္။ အေၿခအေန၊ အခ်ိန္အခါ ႏိုင္ငံေရး ေၿပာင္းလဲမႈမ်ားကို မ်က္ေၿခမပ်က္ ေစာင္႕ၾကည္႔ကာ နည္းပရိယာယ္သစ္မ်ားကို ၾကံဆၾကရပါမည္။ ဒီမိုကေရစီတိုင္းၿပည္မ်ားမွ အေတြ႕အၾကံဳရင္႕က်က္ေသာ ေခါင္ေဆာင္မ်ား၏ နည္းနာ နိႆယမ်ား ယူရပါမည္။ သို႕ရာပင္ ၿမန္မာၿပည္၏ ယဥ္ေက်းမႈ၊ ၿမန္မာမ်ား၏ စိတ္ေန စိတ္ထား၊ အတြင္းက်က် ခံစားခ်က္ အေၿခအေနကို ၿမန္မာမ်ားသာ နားလည္ပါသည္။

ယခု Project Management ဟု ဆိုရာတြင္ Project ဆိုတာ ဘာလဲဟု ရွင္းလင္းေဖၚၿပပါမည္။ လူတိုင္းနားလည္ ေလ႕လာႏိုင္ေသာ ဘာသာရပ္တစ္ခုၿဖစ္သည္႕အတြက္ အက်ိဳးေက်းဇူးရွိေစရန္ အလို႕ငွာ ၿမန္မာ႕ဟန္ၿဖင္႕ ေရးသားထားပါသည္။
Project ဆိုတာကို Project Management Institute (PMI) ရဲ႕ အဓိပၸာယ္ဖြင္႕ဆိုခ်က္ကေတာ႕
၁။ Project တစ္ခုဟာ ယာယီ (temporary) ပဲ ၿဖစ္ရမည္။ (ဆိုလိုတာက အခ်ိန္အတိုင္းအတာ တစ္ခုေရာက္ရင္ ၿပီးဆံုးရမယ္ေပါ႕)
၂။ Project တစ္ခုဟာ ေသခ်ာၿပတ္သားတဲ႕ အေၿဖတစ္ခု၊ အက်ိဳးတစ္ရာ တစ္စံုတခုကို ေပးစြမ္းႏိုင္ရမည္။ (Deliver unique service, or result)
၃။ Project တစ္ခုဟာ အခ်ိန္နဲ႕ အမွ် ရည္မွန္းခ်က္ ပန္းတိုင္ဆီကို ၿပီးဆံုးသည္ အထိ တိုးတက္ေၿပာင္းလဲ သြားရမည္။ (Progressive Elaboration)
၄။ Project တစ္ခုဟာ စတင္တဲ႕ အခ်ိန္ နဲ႕ ၿပီဆံုးရမယ္႕ အခ်ိန္ ရွိရမယ္။ (Start Date ~ End Date)
၅။ Project တစ္ခုဟာ တိက်ၿပတ္သား ရွင္းလင္းတဲ႕ ရည္းမွန္းခ်က္ပန္းတိုင္ရွိရမည္။ (Clear Objective)
ထိုကဲ႕သို႕ေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ားႏွင္႕ ပတ္သက္၍ ရည္မွန္းခ်က္ပန္းတိုင္ဆီသို႕ ေရာက္ရွိေအာင္ လုပ္ေဆာင္သြားရာတြင္ စနစ္က်ေသာ နည္းဗ်ဳဟာမ်ားကို အသံုးခ်ၿခင္းအားၿဖင္႕ မိမိတို႕ အလိုရွိရာ ေအာင္ၿမင္မႈကို ရရွိႏူိင္ပါသည္။ Project Management ဟုဆိုရာတြင္ မိမိအိမ္နံရံ ေဆးသုတ္ဖို႕ စီမံခန္႕ခြဲ ၿခင္းက အစ လကမၻာသို႕ လူဘယ္လိုေရာက္ေအာင္သြားမည္ အထိ ရည္မွန္းခ်က္မ်ား(Objectives) က်ယ္ၿပန္႕ႏိုင္ပါသည္။စီမံခန္႕ခြဲေရး လုပ္သည္ ဆိုရာမွာ စီမံခန္႕ခြဲလုပ္ေဆာင္သူ၏ အေရအခ်င္း၊ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ ပညာေရး၊ လူမႈေရး နယ္ပယ္မ်ားတြင္ အသံုးခ်မႈ၊ အစရွိသၿဖင္႕ ရည္ရြယ္လုပ္ေဆာင္မည္႕ လုပ္နည္း လုပ္ဟန္မ်ား ကြဲၿပားသြားႏိုင္ပါသည္။ သို႕ရာတြင္ စည္းစနစ္က်နေသာ နည္းဗ်ဳဟာမ်ား ၿဖင္႕ ခ်ဥ္းကပ္ပါ ေအာင္ၿမင္မႈရရွိရန္အတြက္ အမ်ားၾကီး အာမခံခ်က္ေပးပါလိမ္႕မည္။

Project တစ္ခုသည္ ေအာက္ပါ အဆင္႕မ်ားကို တဆင္႕ၿပီး တဆင္႕ တိုးတက္ေၿပာင္းလဲသြားရပါသည္။
၁။ အစပ်ိဳးၿခင္း (Initiating)
၂။ အစီအစဥ္ မ်ား ၿပဳလုပ္ၿခင္း၊ ေရးဆြဲၿခင္း (Planning)
၃။ၿပဳမူ လုပ္ေဆာင္ၿခင္း (Executing)
၄။ေစာင္႕ၾကည္႕ေနၿခင္း ႏွင္႕ လမ္းေၾကာင္းမွန္သို႕ တည္႕မတ္ေပးေနၿခင္း (Monitoring and Controlling)
၅။ၿပီးဆံုးၿခင္း(Closing)

အထက္ပါ အဆင္႕မ်ားကို တဆင္႕ၿပီး တဆင္႕ ေၿပာင္းလဲ လုပ္ေဆာင္သြားရာတြင္ သင္႕တင္႕ေလ်ာက္ပတ္ေသာ စီမံခန္႕ခြဲၿခင္း နည္းဗ်ဳဟာမ်ား ကို အလ်င္းသင္႕သလို႕ အသံုးခ်တတ္မႈသည္ အလြန္တရာမွ အေရးၾကီးပါသည္။ ေအာက္ပါ နည္းဗ်ဳဟာမ်ား ကို မွန္ကန္စြာ အသံုးခ်ပါက စီမံခန္႕ခြဲမႈမ်ားသည္ ဘက္ေပါင္းစံု၊ ရႈ႕ေထာင္႕မ်ိဳးစံုမွ စီမံကာကြယ္ၿပီး ၿဖစ္ပါလိမ္႕မည္။

၁။ အခ်က္အလက္၊ လုပ္ငန္းငယ္ မ်ားကို ေပါင္းစည္းၿခင္း စီမံခန္႕ခြဲမႈ (Integration Management)
၂။ လုပ္ေဆာင္ရမည္႕လုပ္ငန္း အတိုင္းအဆ ပမာဏအား စီမံခန္႕ခြဲမႈ (Scope Management)
၃။အကန္႕အသတ္ႏွင္႕ရေသာအခ်ိန္ကို စီမံခန္႕ခြဲမႈ(Time Management)
၄။ကုန္က်ရန္ ခန္႕မွန္ထားေသာ ေငြေၾကး ပမာဏအား စီမံခန္႕ခြဲမႈ(Cost Management)
၅။ေအာင္ၿမင္မႈ အရည္အေသြးၿမင္႕မားရန္ စီမံခန္႕ခြဲမႈ(Quality Management)
၆။လူမ်ားအား ေခါင္ေဆာင္ ႏုိင္ရန္ စီမံခန္႕ခြဲမႈ(Human Resource Management)
၇။သတင္းအခ်က္ အလက္ စုစည္း ၿဖန္႕ေ၀မႈ (Communication Management)
၈။ၿဖစ္ႏိုင္ေၿခ ရွိေသာ၊ ေနာင္ၿဖစ္လာႏိုင္ေသာ အေႏွာက္ အယွက္၊ အဖ်က္အဆီး မ်ားအား စီမံခန္႕ခြဲမႈ (Risk Management)
၉။ၿပင္ပမွ လိုအပ္ေသာ သေဘာတူညီခ်က္မ်ား၊ အကူအညီမ်ား၊ စီပြားေရးဆိုင္ရာ အဆက္အသြယ္ မ်ားကို စီမံခန္႕ခြဲမႈ(Procurement Management)

အထက္ေဖၚၿပပါ နည္းဗ်ဳဟာ စီမံခန္႕ခြဲမႈမ်ားသည္ Project Management တစ္ခုတည္း အတြက္သာ ၿဖစ္ပါသည္။ မိမိတို႕ လုပ္ကိုင္ေနေသာ အလုပ္မ်ား အဆင္ေၿပရန္ အလို႕ငွာ စနစ္က်ေသာ နည္းမ်ားၿဖင္႕ ခ်ဥ္းကပ္ရန္ ၿဖစ္ပါသည္။

ဆက္လက္ေဖၚၿပရန္..